Đại dương dung nạp trăm sông mà trở thành bát ngát. Khiến người, hãy học cách bao dung!

Lâm Tắc Trong khoảng là một vị quan và vị tướng nhà Thanh. Ông từng nói: “Hải nạp bách xuyên, hữu dung nãi đại; bích lập thiên nhận, vô dục tắc cương”, ý nói rằng hồ vì có thể dung nạp trăm nghìn con sông mà trở nên rộng lớn, vách núi nghìn trượng sừng sững vì không mang dục vọng mới có thể giữ chính mình thẳng thắn. Đây cũng là nói đến trí huệ của lòng bao dung. Sở dĩ hồ rộng bao la không bờ không bến, không có giới hạn là bởi vì nó không cự tuyệt bất cứ một giọt nước nào. Núi sở dĩ có thể đứng cao sừng sững vạn trượng là bởi vì nó không cự tuyệt bất luận một hòn đá nhỏ nào. Lẽ trời cũng là lẽ của loài người, chính do vì có thể bao dong mới có thể thành tựu được biển rộng, núi cao, cũng cải thiện được mối quan hệ giữa loài người và loài người, thành tựu được tương lai hoành tráng lưu mãi ngàn đời của các bậc hero, tuấn kiệt bấy lâu. Bao phủ dung là một loại khí phách, cũng là một loại trí huệ. Cũ kĩ ngữ có câu: “Cái trán của Tướng quân rộng tới mức có thể phi ngựa, bụng của Tể Tướng rộng đến mức có thể chèo thuyền”. Ý nói, một người có tấm lòng quảng đại, mênh mang bao lăm thì tương lai sẽ hoành tráng bấy nhiêu. Trong lịch sử Trung Quốc, có phần đông bậc thiên tài, tướng tài vì bao dung mà làm cho thành được việc lớn. Bào Thúc Nha nhân thức rõ và quý trọng anh tài, không so đọ tính toán hiềm khích cũ mà bao dong tiến cử Quản Trọng. Lận Tương Như nắm bắt được tầm quan trọng của sự hợp tác, nên ba lần bảy lượt lánh né và bao dung cho sự khiêu khích ngang nhiên của Liêm Pha. Gia Cát Lượng khéo sử dụng sách lược thuyết phục mà “bảy lần bắt, bảy lần tha” Mạnh Hoạch – người nhất quyết không phục ông. Lý Thế Dân bao dung hết thảy những khuyên ngăn chính trực của Ngụy Trưng… Chính bao dung đã thành tựu cho sự huy hoàng của họ, càng xúc tiến sự phát hành của lịch sử nhân loại. Bao bọc dung là một loại tu dưỡng và cũng là một loại cảnh giới. Nhà văn Lâm Thanh Huyền của Đài Loan từng kể một câu chuyện về lòng bao dong của người xưa như sau: Thời xưa, có một vị hòa thượng tu hành ở một ngôi chùa nằm trên ngọn núi. Một đêm, ông đi bách bộ trong rừng. Dưới ánh trăng, ông đột nhiên ngộ ra một yếu tố gì đó nên trong lòng rất vui sướng. Ông liền hân hoan trở về chùa. Nhưng vừa về đến chùa thì ông nhận thấy một tên trộm đến chùa trộm đồ. Tên trộm sau một hồi kiếm tìm, đã không tìm được vật gì để lấy cả. Anh ta vừa quay trở ra thì chạm chán vị hòa thượng. Vốn dĩ, vị hòa thượng đã đứng im lặng chờ ở ngoài cửa được một lúc mà không vào vì ông sợ khiến cho kinh động tới tên trộm kia. Ông đã sớm nhân thức rằng tên trộm kia sẽ không thể tậu được thứ gì để mà lấy đi, vì vậy ông đã cởi sẵn chiếc áo khoác và cầm trên tay. Tên trộm vừa ra cửa thì kinh ngạc trông thấy vị hòa thượng, hòa thượng nói: “Ngươi đã phải đi trong khoảng xa tới đây thăm ta, dù sao thì cũng không thể để ngươi tay không mà ra về được. Đêm đang lạnh, ngươi hãy mặc chiếc áo này tham gia mà đi!” Nói ngừng, hòa thượng liền khoác chiếc áo của mình cho tên trộm. Tên trộm bất giác không nhân thức khiến cho sao liền cúi đầu đi vội. Thiền sư trông thấy bóng vía của tên trộm đi dưới trăng rồi mất tích tham gia trong rừng, không khỏi cảm khái mà thốt lên rằng: “Thật đáng thương! Chỉ mong ta có thể tặng cho hắn một vầng trăng sáng!” Hòa thượng nhìn tên trộm đi khuất liền vào trong phòng, để trằn như thế mà tọa thiền. Ngày hôm sau, vị hòa thượng thấy chiếc áo khoác của chính mình được để ở ngoài cửa một cách thức ngay ngắn, chỉnh tề, trong lòng không khỏi bùi ngùi xúc động. Ông hoan lạc tự nói: “Sau cùng thì ta cũng đã tặng được cho hắn một vầng trăng sáng”. Một thi sĩ nổi tiếng từng nói: “Một nhân loại lớn tưởng có hai trái tim: Một trái tim chảy máu và một trái tim bao dong”. Khổng Tử cũng nói: “Khoan thứ thì được lòng dân chúng”. Trong kinh Phật cũng nói: “Chỉ một ý niệm cũng khiến cho hoàn cảnh thay đổi”. Bởi vậy, chỉ một câu nói, một hành động bé xíu hay chỉ một niềm vui thôi đã đủ để làm cho người xấu quay đầu hướng thiện. Phương ngôn nói: “Quà không trong sáng, người không bạn nào hoàn mỹ”. Khi đương đầu với sai lạc của người khác, nếu như ngay ngáy để ở trong lòng và đòi đáp trả thì sẽ chỉ khiến cho tâm linh của bản thân thêm nặng, thêm trầm trọng mà thôi. Thay vì để cho thù hận gặm nhấm linh tính, nhẫn nhịn đau khổ chi bằng bao dung hết thảy, chẳng phải sẽ được mặc nhiên và tự tại sao? Đương nhiên, bao dong không phải là bao che cho sai trái của người khác, chẳng phải là dung túng để người khác phạm sai lạc mà là để tạo cơ hội tốt cho người khác sửa sai. Có những lúc, bao dung mang lại kết quả tốt đẹp hơn gấp ngàn lần sự trừng trị. Đây cũng là lời khuyên răn và bí quyết giáo dục của bậc thánh hiền khô xưa. Nhà văn Victor Hugo của Pháp từng nói: “Trên nhân loại thứ rộng lớn nhất là đại dương, nhưng thứ rộng lớn hơn đại dương lại là bầu trời. Mà thứ rộng lớn hơn cả bầu trời lại chính là lòng người.” Đại dương rộng nguyện ý dung nạp những giọt nước thanh khiết nhất, và cũng nguyện ý dung nạp những giọt nước dơ dáy nhất. Vì thế mà nó mới trở nên bao la, không bờ không bến. Trăng sáng có thể chiếu rọi cho những nơi núi sông mù mịt, cũng có thể chiếu rọi lên khắp mặt đất, không chê một bạn nào. Làm người, vừa phải bao dung được những thứ tốt và không tốt, còn phải bao dung bản thân, bao dung người khác và bao dung vạn vật trên thế giới thì mới thắng lợi được một thế cục mỹ mãn. Theo Secretchina
Mai Trà biên dịch  Tham khảo: