Triều Tiên 'nuôi' các chương trình hạt nhân bằng bí quyết nào?

Triều Tiên kiếm tiền cơ bản trong khoảng bán tranh bị "lậu", khiến cho ăn với Trung Quốc, thu nhập trong khoảng khu công nghệ Kaesong, và buôn lậu đồ giả để đầu tư tham gia chương trình hạt nhân và tên lửa.

Dù kinh tế ngày càng khó khăn, Bình Nhưỡng vẫn đang dồn nhiều nguồn lực vào phát hành chương trình hạt nhân như một phương pháp để ứng phó với Mỹ và các nước họ coi là thù địch.

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cho biết GDP của Triều Tiên năm 2014 đạt khoảng 33,95 nghìn tỷ KPW (28,5 tỷ đô la). Tới bốn tuần 7 gần đây, BOK cập nhật cho thấy GDP Triều Tiên năm 2015 giảm 1,1% so với năm 2014. Doanh thu đầu người là 1,39 triệu won/năm (khoảng 1.223 đô la), bằng 4,5% so với Hàn Quốc, theo Bloomberg.

Tiền được sử dụng đa dạng nhất vào sản xuất năng lực răn đe của Triều Tiên, khi nhà chỉ huy Kim Jong Un phấn đấu dồn nguồn lực cho các vụ thể nghiệm hạt nhân và tạo ra tên lửa đạn đạo. Trong cuộc thử nghiệm lần ba vào năm 2013, Yonhap cho nhân thức Triều Tiên tốn khoảng 1,5 tỷ đô la cho sự kiện này.

Cơn địa chấn hơn 5 độ Richter gây ra trong khoảng việc Triều Tiên thí nghiệm hạt nhân lần 5 hồi tuần qua. Ảnh: Reuters

Ngoài ra đó, báo Chosun Ilbo dẫn các nguồn tin tình báo nghĩ rằng, Bình Nhưỡng đã chi trong khoảng 2,8 - 3,2 tỷ USD cho toàn thể chương trình hạt nhân, bao gồm các chi phí vận chuyển và hậu cần, xây dựng các nhà máy khiến cho giàu uranium... Khoản tiền này đủ để cứu đói cho người địa phương trong 3 năm, mua được khoảng 10 triệu tấn lúa.

Để có tiền cho chương trình hạt nhân và vũ khí, Triều Tiên tận dụng các nguồn đem đến doanh thu chính cho nước này như bán vũ khí trái phép, giao thương với Trung Quốc, nguồn tiền từ khu kĩ nghệ tầm thường Kaesong, và xuất khẩu công trạng ra nước ngoài.

Bán vũ khí với các nước Quả đât Thứ 3

Những đối tượng mua hàng thường xuyên của Triều Tiên là các tổ quốc đang tạo ra ở Trung Đông và châu Phi. Trước đây, những mặt hàng căn bản là các tên lửa tầm ngắn và tầm trung. Giới quan sát cảnh báo, Triều Tiên thậm chí có thể đã bán công nghệ và bom cho những đơn vị khủng bố.

Từ thập niên 1980, Triều Tiên biến thành bạn hàng thường xuyên để cung cấp vũ khí cho Iran. Doanh thu tăng đáng kể trong cuộc chiến Iran - Iraq, ước lượng Bình Nhưỡng đã nhận 4 tỷ USD công đoạn này.

Trong năm 2001, Triều Tiên còn thu về được 556 triệu đô la từ bán tên lửa. Dù làm cho ăn chính với Iran, Bình Nhưỡng được cho là muốn tậu bí quyết bán hàng cho cựu chỉ đạo Saddam Hussein của Iraq.

Mối quan hệ với Iran nâng cấp thành phù hợp tác quân sự, bao gồm đồng phát hành và chuyển giao công nghiệp hạt nhân. Sau đó, Triều Tiên mở rộng quan hệ sang cả Syria, cung ứng cho Syria một lò phản ứng hạt nhân (sau này bị Israel dội bom).

Cuối năm 2012, thương chính Hoa phượng đỏ Busan, Hàn Quốc chặn một chuyến tàu Triều Tiên chở hơn 400 xylanh than chì có thể dùng trong đóng gói hoả tiễn đạn đạo dự kiến chuyển đến Syria.

Năm 2009, Thái Lan chặn một tàu bay trong khoảng Bình Nhưỡng chở 35 tấn vũ trang phổ biến, bao gồm các tên lửa đất đối không, và hướng đến Iran - bạn hàng lớn của Triều Tiên.

Đương nhiên, những năm vừa mới đây, việc trao đổi trở nên gian nan trong khoảng sau khi quốc tế áp đặt cấm vận chặt chẽ lên Triều Tiên. Mặt khác, tranh bị do Triều Tiên đóng hộp không còn được chuộng phổ biến do sử dụng công nghiệp lạc hậu từ thời Liên Xô.

Mỹ phải thiết kế lại mẫu tiền 100 đô la Mỹ để ngăn chặn tiền giả trong khoảng Triều Tiên. Ảnh: AP

Buôn lậu đồ giả, viagra, ngà voi

Ủy ban phân tích nhân quyền Triều Tiên (Mỹ) cho nhân thức chiến dịch đóng hộp và buôn lậu đồ giả ở Triều Tiên mở màn trong khoảng thập niên 1970, dưới thời nhà lãnh đạo Kim Jong Il, mà người nhập cuộc bao gồm cả nhân tố chính phủ.

Tiền giả là một trong những mặt hàng được chế biến phổ biến nhất, với mệnh giá để khiến giả căn bản là các tờ 50 đô la và 100 đô la. Hồi năm 1994, New York Times cho nhân thức chính quyền ở Hong Kong và Macao (Trung Quốc) bắt giữ 5 nhà ngoại giao Triều Tiên mang theo lượng tiền mặt 430.000 đô la, nhưng sau đó nhận thấy toàn là tiền giả.

Kang Myung Do, một người Triều Tiên đào tẩu và hiện là giảng viên tại Đại học Kyungmin, nói những tay môi giới có quan hệ với các đơn vị phạm nhân ở Hong Kong và Macao đã tìm lại tiền giả của Triều Tiên với giá người ấy so với trị giá thực. "Họ phải trả 500.000 đô la để tìm lượng tiền giả 1 triệu đô la", ông nói với báo Korea Times.

Tới năm 2001, Triều Tiên đã toài ra ngoài khoảng 100 triệu đô la Mỹ tiền giả. Lợi nhuận thu về trong khoảng bán tiền giả ước lượng khoảng 15 triệu - 25 triệu USD hàng năm. Vì vậy, tới năm 2013, chính phủ Mỹ quyết định thiết kế lại mẫu tiền 100 đô la Mỹ.

Khi tới nhận nhiệm vụ ở các phái đoàn ngoại giao, những quan chức Triều Tiên kiêm luôn việc buôn lậu những mặt hàng có khả năng đem đến phổ quát ngoại tệ cho nhà nước. Các mặt hàng được khiến giả rất nhiều chủng loại, từ thuốc lá, thuốc giả, viagra, tiền giả...

Hồi năm 2004, Telegraph cho biết chính quyền Bạn nào Cập đã bắt một vài quan chức Triều Tiên vì tội buôn lậu 150.000 viên thuốc giảm đau Clonazepam. Một vài viên chức trong khoảng phái bộ ở Bulgaria thì bị bắt ở Bạn nào Cập khi đang giữ trong người khoảng 500.000 viên thuốc kích thích Captagon làm giả, với giá trị ước tính 7 triệu đô la Mỹ.

Dường như buôn đồ giả, rộng rãi nhà ngoại giao Triều Tiên vừa qua chuyển sang lén lút chuyên chở ngà voi và sừng tê ngưu. Năm 2012, chính quyền Mozambique bắt một công dân Triều Tiên vì tội vận tải bất hợp pháp 130 miếng ngà voi ra khỏi nước này, ước lượng trị giá 36.000 USD. Một vài nước như Kenya, Nga và Pháp cũng chấp hành các vụ bắt giữ tương tự, tịch kí lại tổng cộng 1,8 tấn ngà voi.

Mua sắm với TQuốc

TQuốc là bằng hữu lớn duy nhất của Triều Tiên, chở che cho nước này về mặt ngoại giao, cùng lúc là đối tác thương nghiệp lớn nhất. Theo Tổ chức Con số Hàn Quốc, giao dịch với Trung Quốc chiếm đoạt hơn 74% thương mại của Triều Tiên trong năm 2014.

Các mặt hàng xuất khẩu của Triều Tiên sang China cốt yếu là than đá, khoáng sản, áo quần, vải vóc và các mặt hàng thực phẩm. Đổi lại, Triều Tiên du nhập về xăng dầu, thép, máy móc, oto và hàng điện tử.

Thời gian gần đây, sau mỗi lần Bình Nhưỡng thử hạt nhân hoặc phóng hoả tiễn, Bắc Kinh cùng với nhân loại lên án cách thức việc làm cho này, nhưng vẫn lưỡng lự không ủng hộ trừng trị Triều Tiên thẳng tay. Nguyên do vì Trung Quốc sốt ruột cấm vận chặt chẽ có thể dẫn đến sự sụp đổ của chính phủ Bình Nhưỡng, tạo ra dòng người tị nạn tràn qua biên giới nước này.

Lương bổng người lao động làm cho việc ở khu công nghiệp liên Triều Kaesong đem lại nguồn ngoại tệ đáng kể cho Triều Tiên. Ảnh: AFP

Khu kĩ nghệ bình thường Kaesong

Bộ Hợp nhất Hàn Quốc cho biết, khu Kaesong đem đến cho Triều Tiên 616 tỷ won (516 triệu USD) tiền mặt kể từ khi dự án thích hợp tác 2 miền này đi tham gia hoạt động hồi năm 2004. Hơn 120 tổ chức kinh doanh Hàn Quốc đã tuyển nhân viên khoảng 54.000 lao động Triều Tiên làm việc tại Kaesong, lương lậu khoảng 150 đô la Mỹ/bốn tuần.

Bộ này tình nghi phần nhiều nguồn tiền mà chính phủ Triều Tiên thu được trong khoảng các công trạng nước này làm cho việc ở Kaesong là để chuyển tham gia kinh phí cho các công trình hoả tiễn và hạt nhân.

Ông Jeong Joon Hee, phát ngôn viên Bộ Hợp nhất Hàn Quốc, nói Bình Nhưỡng cố tình "cắt xén" doanh thu trong khoảng công dân của họ qua cách thức trả tiền công gián tiếp. Dường như các công ty Hàn Quốc thanh toán tiền lương bằng đô la, chính phủ Triều Tiên đã quy đổi sang won Triều Tiên và phát lại cho người lao động bằng nội tệ. Việc quy đổi cũng dựa trên tỷ giá mà Triều Tiên pháp luật.

Triều Tiên ngày một muốn lôi cuốn thêm rộng rãi khách du lịch. Ảnh: AFP

Xuất khẩu lao động ra nước ngoài

Từ giữa thập niên 2000, Triều Tiên tăng cường gửi người lao động ra nước ngoài khiến cho việc nhằm thu về thêm đa dạng ngoại tệ. Tập đoàn Thúc đẩy Thương mại & Đầu cơ Hàn Quốc cho nhân thức, khoảng 60.000 - 100.000 người Triều Tiên đang làm cho việc tại hơn 40 quốc gia. Họ làm cho việc trong nhiều ngành nghề khác biệt, trong khoảng dịch vụ nhà hàng ở TQuốc và các nước Đông Nam Á, cho đến người lao động xây đắp ở Nga và vùng Trung Đông...

Marzuki Darusman, chuyên gia Liên Phù hợp Quốc về nhân quyền của Triều Tiên, năm 2015 cho nhân thức hơn 50.000 công huân Triều Tiên tại các nước màu năm gửi về quê hương khoảng 1,2 - 2,3 tỷ USD. Đương nhiên, người Triều Tiên thường không được những người chủ ở nước ngoài đối xử tử tế.

Phát hành du lịch

Những năm vừa qua, chính quyền Triều Tiên tỏ ra muốn cởi mở hơn với trái đất qua việc phát hành ngao du. Họ thiết kế một vài khu vực đặc biệt để du khách tham quan, sản xuất các khu nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí.

AP dẫn lời một quan chức Triều Tiên cho nhân thức, khoảng 100.000 du khách đã tới thăm nước này tham gia năm 2014, trong đó một số chục nghìn người là trong khoảng Trung Quốc. Số lượng khách tham quan được cho là vẫn tiếp diễn tăng, dù Bình Nhưỡng cũng đôi lúc bắt vài người nước ngoài vì kết tội họ có hành động "chống phá nhà nước".

Minh Anh

Xem nhiều hơn: tinmoinhat